Guía Normativa de Igualdade nas Empresas

5. Formación e Sensibilización

5.1. Formación obrigatoria en igualdade, acoso e diversidade

A normativa vixente establece que as empresas deben garantir a formación do persoal en materia de igualdade, especialmente cando elaboren e apliquen un plan de igualdade ou implanten medidas planificadas LGTBI.

Contido mínimo recomendado:

  • Principios básicos de igualdade e non discriminación
  • Discriminación directa e indirecta
  • Igualdade retributiva e valoración de postos
  • Prevención do acoso sexual e por razón de sexo
  • Diversidade sexual, identidade e expresión de xénero
  • Medidas de conciliación e corresponsabilidade

Ámbitos de aplicación:

  • Formación inicial (ao incorporarse)
  • Formación periódica (actualizacións normativas ou organizativas)
  • Formación específica para cargos directivos, RRHH e mandos intermedios

Base legal: Lei 3/2007, RD 901/2020, RD 902/2020, RD 1026/2024

5.2. Materiais e contidos recomendados

  1. Centro web de formación e divulgación da Xunta de Galicia

Porporciona contidos moi específicos e útiles sobre normativa en igualdade laboral, guias para a elaboración de plans de igualdade ou medidas de conciliación nas empresas, recursos coma cursos ou talleres así coma ferramentas de autoavaliación na páxina Igualdade Laboral

  1. Centro de documentación “Igualdad en la Empresa” (Ministerio de Igualdad)

Proporciona unha ampla colección de documentos, guías e videos para formación e sensibilización en empresa:

  • Protocolo para prevención e actuación fronte ao acoso sexual, acoso por razón de sexo e outras condutas contrarias á liberdade sexual e integridade moral no ámbito laboral. Igualdad en la Empresa
  • Guía de boas prácticas para igualdade de oportunidades en formación de empresas. Igualdad en la Empresa
  • Píldoras formativas (vídeos + contido multimedia) sobre distintas fases da elaboración e implantación de plans de igualdade. Igualdad en la Empresa
  1. Instituto de la Mujer / Secretaría de Estado de Igualdad / Confederación de Empresarios de Galicia

Ofrece materiais didácticos sobre igualdade, con enfoque educativo, que poden adaptarse para contextos empresariais:

  • Guía de comunicación en linguaxe inclusivo, promovida pola Confederación de Empresarios de Galicia (CEG).
  • Guias de coeducación, uso non sexista da linguaxe, igualdade e diversidade. Instituto de la Mujer+1
  • Cursos online de igualdade de oportunidades e de uso da linguaxe non sexista. Instituto de la Mujer
  • Instrumentos, metodoloxías e formación para elaborar, implementar e avaliar plans de igualdade. Instituto de la Mujer+1
  1. Planes de formación en igualdade e non discriminación (Administración pública)

Proxectos formativos para capacitar persoal e organizacións públicas, que poden servir de modelo para empresas:

  • III Plan de Formación en Igualdade e Non Discriminación (2025‑2027) para Administracións públicas. Inap
  • Cursos da Escola Virtual de Igualdade con módulos de nivel básico e avanzado, que abordan conceptos de igualdade, enfoque de xénero, prevención de discriminacións. Instituto de la Mujer
  1. Formación obrigatoria en medidas LGTBI segundo RD 1026/2024

A normativa establece que, nas empresas con máis de 50 persoas traballadoras, a formación debe incluír módulos específicos nos plans de formación:

  • Definicións e conceptos básicos de diversidade sexual, identidade e expresión de xénero
  • Difusión das medidas planificadas LGTBI recollidas no plan de igualdade
  • Protocolo de prevención e actuación fronte ao acoso discriminatorio por orientación sexual ou identidade de xénero suport.fundesplai.org
  • Actividades de sensibilización sobre diversidade LGTBI, linguaxe inclusiva e visibilidade do persoal diverso
  1. Cursos de implementación de plans e medidas de igualdade

Existen cursos específicos dirixidos a responsables de RRHH, dirección e persoas encargadas de igualdade nas empresas. Exemplos:

  • Curso de “Formación para a implantación de plans e medidas de igualdade en empresas” que aborda normativa, fases (diagnóstico, deseño, implantación, avaliación) e actuacións concretas. Escuela Virtual de Igualdad
  • Formación en “Igualdade para empresas” que aborda normativa actual, linguaxe inclusiva, prevención de acoso, conciliación e instrumentos prácticos.
  1. Formación con perspectiva de xénero no plan formativo da empresa

As accións formativas debería integraren a perspectiva de xénero en todas as fases:

  • Identificación de necesidades con enfoque de igualdade
  • Deseño de contidos que inclúan igualdade
  • Execución e difusión con criterios inclusivos
  • Avaliación da eficacia en termos de igualdade

Aquí tes unha estrutura suxestiva de módulos que poderías incluír na formación interna da túa empresa:

Módulo

Contido recomendado

Introdución á igualdade e non discriminación

Conceptos de sexo, xénero, estereotipos, discriminación directa e indirecta

Normativa e obrigas legais

Lei 3/2007, RD 901/2020, RD 902/2020, RD 1026/2024, directivas UE

Plan de igualdade

Fases: diagnóstico, deseño de medidas, negociación, implantación, seguimento

Igualdade retributiva

Rexistro retributivo, auditoría, criterios obxectivos de valoración

Medidas LGTBI e diversidade sexual

Definicións, protocolo LGTBI, visibilidade, actuacións preventivas

Prevención de acoso

Acoso sexual, acoso por razón de sexo, canles de denuncia e actuación

Conciliación e corresponsabilidade

Dereitos laborais, medidas voluntarias, corresponsabilidade entre xéneros

Linguaxe non sexista e comunicación inclusiva

Guía de estilo, alternativas de expresión, uso de imaxes e pronomes

Seguimento e avaliación

Indicadores de impacto, mecanismos de revisión do plan de igualdade

5.3. Formación específica por perfís

A formación debe adaptarse aos diferentes niveis e responsabilidades dentro da organización:
Colectivo Formación específica recomendada
Dirección e mandos intermedios Liderado inclusivo, linguaxe non sexista, xestión de equipos diversos
RRHH Procesos igualitarios de selección, promoción e retribución
Comité de igualdade / comisión negociadora Normativa vixente, seguimento e avaliación do plan
Toda a plantilla Cultura da igualdade, prevención de discriminación e acoso
Servizos xurídicos ou de prevención Marco legal e procedementos internos

5.4. Sensibilización e comunicación interna

A formación debe complementarse con accións de sensibilización e comunicación que promovan valores inclusivos no día a día:

Exempos de accións:

  • Campañas internas en datas clave (8M, 28J…)
  • Charlas e xornadas temáticas
  • Guías e infografías accesibles
  • Difusión de boas prácticas
  • Inclusión da igualdade na comunicación corporativa

Estas accións contribúen a crear un ambiente organizacional respectuoso, fomentan o compromiso do persoal e visibilizan o compromiso empresarial.

5.5. Apoio institucional e formación subvencionada

Existen diferentes programas públicos que ofrecen formación gratuíta ou subvencionada en materia de igualdade:

  • Xunta de Galicia (Igualdade Laboral):
    • Cursos para empresas e persoas traballadoras
    • Formación especializada en igualdade e prevención do acoso
  • Instituto da Muller (Goberno de España):
    • Plataforma de formación online
    • Materiais autoxestionables e manuais técnicos
  • Fundación Estatal para a Formación no Emprego (FUNDAE):
    • Bonificación da formación na cotización á Seguridade Social

5.6. Avaliación e seguimento da formación

É recomendable establecer mecanismos de avaliación:

  • Recompilación de evidencias de asistencia e aprendizaxe
  • Enquisas de satisfacción
  • Indicadores de impacto (redución de conflitos, maior diversidade en selección…)

A avaliación serve para mellorar os programas formativos e para cumprir coa obriga de xustificación nas actuacións da empresa en materia de igualdade.

Ferramentas recomendadas:

  • Enquisa anónima de percepcións de igualdade
  • Rexistro de incidencias e evolución de indicadores
  • Informe anual de formación en igualdade, accesible a todo o persoal

5.7. Exemplos de acción formativas adaptadas a sectores específicos

  1. Formación obrigatoria en igualdade de trato e oportunidades

Modalidade: Curso en liña de 4 horas

Dirixido a: Toda a plantilla

Contidos:

  • Conceptos básicos de igualdade, discriminación e acoso
  • Linguaxe inclusiva na atención ao público e na comunicación interna
  • Coñecemento do protocolo de acoso da empresa
  • Igualdade retributiva: identificación de riscos comúns en postos administrativos e técnicos

Metodoloxía: Campus virtual con vídeo-titorías e actividades prácticas

Frequencia recomendada: 1 vez cada 2 anos

  1. Taller práctico para mandos intermedios: liderado inclusivo

Modalidade: Taller presencial / aula virtual de 3 sesións de 2 horas

Dirixido a: Xefes/as de equipo, coordinadores/as de áreas

Obxectivo: Fomentar unha cultura de xestión baseada na igualdade e no respecto á diversidade

Contidos:

  • Xestión de equipos diversos en función de sexo, identidade e conciliación
  • Resolución de conflitos sen sesgos
  • Coeducación e igualdade en liderado de proxectos

Recursos utilizados: Role playing, debates guiados, estudo de casos do propio sector

  1. Sesión específica de RRHH: selección e promoción sen sesgos

Modalidade: Curso de 6 horas + guía práctica

Dirixido a: Persoal de recursos humanos e responsables de contratación

Contidos:

  • Ferramentas para deseñar ofertas neutras e igualitarias
  • Avaliación de CV e entrevistas sen estereotipos
  • Aplicación de criterios obxectivos en promoción interna
  • Como detectar posibles fendas retributivas no sistema de clasificación

Complemento: Modelos editables de documentos con enfoque de igualdade

  1. Micropílulas formativas sobre diversidade LGTBI no posto de traballo

Modalidade: Formación continua de 15 minutos / mes

Dirixido a: Toda a plantilla

Temas mensuais:

  • Visibilidade LGTBI e linguaxe respectuosa
  • Diversidade de familias no ámbito laboral
  • Como actuar ante unha situación de acoso
  • Boas prácticas no entorno profesional

Ferramentas: Vídeos curtos, cuestionarios gamificados, infografías dinámicas

  1. Campaña interna de sensibilización

Modalidade: Campaña anual con materiais e actividades

Dirixido a: Toda a organización

Exemplos de accións:

  • Difusión de cartelería en zonas comúns (igualdade, conciliación, acoso cero)
  • Celebración do 8M, 25N, 28J con eventos internos ou webinarios
  • Correos electrónicos e boletíns con frases clave, datos e recursos
  • Concurso de ideas: “Suma pola igualdade na túa oficina”

Resumo:

A formación e a sensibilización son ferramentas clave para previr a discriminación, garantir o cumprimento normativo e, sobre todo, transformar a cultura organizativa. Unha empresa formada en igualdade é máis eficiente, moderna, inclusiva e competitiva.