2. Marco Legal

O ordenamento xurídico español establece un marco robusto para garantir a igualdade no ámbito laboral, sendo a Lei Orgánica 3/2007, do 22 de marzo, a pedra angular para a igualdade efectiva entre mulleres e homes. Esta lei recoñece o dereito á igualdade de trato e de oportunidades en todos os ámbitos da vida, especialmente no laboral, e establece obrigas concretas para as empresas.

Entre as principais normas estatais destacan:

• Lei Orgánica 3/2007, do 22 de marzo, para a igualdade efectiva de mulleres e homes.
• Real Decreto 901/2020, polo que se regulan os plans de igualdade e o seu rexistro.
• Real Decreto 902/2020, de igualdade retributiva entre mulleres e homes.
• Real Decreto 1026/2024, que desenvolve as medidas obrigatorias para garantir a igualdade e non discriminación das persoas LGTBI nas empresas.
• Estatuto dos Traballadores (Real Decreto Lexislativo 2/2015), artigos 4, 17, 28 e 64.
• Lei 4/2023, do 28 de febreiro, para a igualdade real e efectiva das persoas trans e para a garantía dos dereitos das persoas LGTBI.

Estas normas establecen os principios de igualdade de trato, acción positiva, non discriminación por razón de sexo, orientación sexual, identidade de xénero ou expresión de xénero, e regulan a obrigatoriedade de plans e medidas específicas para garantir esa igualdade.

O dereito comunitario da Unión Europea ten unha importancia esencial como fonte xurídica en materia de igualdade. As principais normas europeas que afectan á actuación empresarial en materia de igualdade son:

• Tratado da Unión Europea e Tratado de Funcionamento da UE (TFUE): artigo 157 TFUE sobre igualdade de retribución.
• Carta dos Dereitos Fundamentais da UE, artigos 20, 21 e 23.
• Directiva 2006/54/CE, sobre igualdade de oportunidades e igualdade de trato entre mulleres e homes en asuntos de emprego e ocupación.
• Directiva 2000/78/CE, sobre igualdade de trato no emprego e ocupación (persoas LGTBI incluídas).
• Directiva (UE) 2023/970, sobre transparencia retributiva (aplicable desde 2026).

A normativa europea establece obrigas para os Estados membros que se transpoñen ao ordenamento estatal, como é o caso das obrigas en materia de transparencia salarial ou de non discriminación por motivos de orientación sexual ou identidade de xénero.

Galicia conta co seu propio marco normativo que reforza e complementa as disposicións estatais, co obxectivo de adaptar as políticas públicas á realidade territorial e promover a igualdade de xeito transversal en todos os ámbitos.

As principais normas autonómicas son:

• Lei 7/2004, do 16 de xullo, para a igualdade de mulleres e homes: primeira lei galega de igualdade, pioneira no Estado.
• Lei 2/2007, do traballo en igualdade das mulleres en Galicia: establece obrigas específicas para empresas que contraten coa administración pública e promove a implantación de plans de igualdade.
• Decreto 15/2007, polo que se regula a Rede galega de empresas comprometidas coa igualdade.
• Lei 13/2021, de igualdade de trato e non discriminación de Galicia: amplía a protección a colectivos como persoas LGTBI, persoas con discapacidade, etc.

Ademais, existen liñas de axuda e asesoramento a través da Secretaría Xeral da Igualdade, o Instituto Galego da Muller e outros organismos, que ofrecen apoio técnico, económico e formativo ás empresas para a implantación efectiva das políticas de igualdade.

Todas as empresas, independentemente do seu tamaño, están obrigadas a respectar o principio de igualdade e non discriminación. En función do número de persoas traballadoras, terán ou non obrigas específicas como

• Elaboración dun plan de igualdade (obrigatorio se ≥50 traballadores/as).
• Implantación de medidas LGTBI planificadas (obrigatorias se >50 traballadores/as).
• Rexistro retributivo e auditoría salarial.
• Protocolo para a prevención e tratamento de delitos e conductas contra a liberdade sexual e a integridade moral no traballo

O incumprimento destas obrigas pode dar lugar a sancións administrativas, así como á perda de contratos públicos ou subvencións.