Guía Normativa de Igualdade nas Empresas
5. Formación e Sensibilización
Táboa de Contidos
5.1. Formación obrigatoria en igualdade, acoso e diversidade
A normativa vixente establece que as empresas deben garantir a formación do persoal en materia de igualdade, especialmente cando elaboren e apliquen un plan de igualdade ou implanten medidas planificadas LGTBI.
Contido mínimo recomendado:
- Principios básicos de igualdade e non discriminación
- Discriminación directa e indirecta
- Igualdade retributiva e valoración de postos
- Prevención do acoso sexual e por razón de sexo
- Diversidade sexual, identidade e expresión de xénero
- Medidas de conciliación e corresponsabilidade
Ámbitos de aplicación:
- Formación inicial (ao incorporarse)
- Formación periódica (actualizacións normativas ou organizativas)
- Formación específica para cargos directivos, RRHH e mandos intermedios
Base legal: Lei 3/2007, RD 901/2020, RD 902/2020, RD 1026/2024
5.2. Materiais e contidos recomendados
- Centro web de formación e divulgación da Xunta de Galicia
Porporciona contidos moi específicos e útiles sobre normativa en igualdade laboral, guias para a elaboración de plans de igualdade ou medidas de conciliación nas empresas, recursos coma cursos ou talleres así coma ferramentas de autoavaliación na páxina Igualdade Laboral
- Centro de documentación “Igualdad en la Empresa” (Ministerio de Igualdad)
Proporciona unha ampla colección de documentos, guías e videos para formación e sensibilización en empresa:
- Protocolo para prevención e actuación fronte ao acoso sexual, acoso por razón de sexo e outras condutas contrarias á liberdade sexual e integridade moral no ámbito laboral. Igualdad en la Empresa
- Guía de boas prácticas para igualdade de oportunidades en formación de empresas. Igualdad en la Empresa
- Píldoras formativas (vídeos + contido multimedia) sobre distintas fases da elaboración e implantación de plans de igualdade. Igualdad en la Empresa
- Instituto de la Mujer / Secretaría de Estado de Igualdad / Confederación de Empresarios de Galicia
Ofrece materiais didácticos sobre igualdade, con enfoque educativo, que poden adaptarse para contextos empresariais:
- Guía de comunicación en linguaxe inclusivo, promovida pola Confederación de Empresarios de Galicia (CEG).
- Guias de coeducación, uso non sexista da linguaxe, igualdade e diversidade. Instituto de la Mujer+1
- Cursos online de igualdade de oportunidades e de uso da linguaxe non sexista. Instituto de la Mujer
- Instrumentos, metodoloxías e formación para elaborar, implementar e avaliar plans de igualdade. Instituto de la Mujer+1
- Planes de formación en igualdade e non discriminación (Administración pública)
Proxectos formativos para capacitar persoal e organizacións públicas, que poden servir de modelo para empresas:
- III Plan de Formación en Igualdade e Non Discriminación (2025‑2027) para Administracións públicas. Inap
- Cursos da Escola Virtual de Igualdade con módulos de nivel básico e avanzado, que abordan conceptos de igualdade, enfoque de xénero, prevención de discriminacións. Instituto de la Mujer
- Formación obrigatoria en medidas LGTBI segundo RD 1026/2024
A normativa establece que, nas empresas con máis de 50 persoas traballadoras, a formación debe incluír módulos específicos nos plans de formación:
- Definicións e conceptos básicos de diversidade sexual, identidade e expresión de xénero
- Difusión das medidas planificadas LGTBI recollidas no plan de igualdade
- Protocolo de prevención e actuación fronte ao acoso discriminatorio por orientación sexual ou identidade de xénero suport.fundesplai.org
- Actividades de sensibilización sobre diversidade LGTBI, linguaxe inclusiva e visibilidade do persoal diverso
- Cursos de implementación de plans e medidas de igualdade
Existen cursos específicos dirixidos a responsables de RRHH, dirección e persoas encargadas de igualdade nas empresas. Exemplos:
- Curso de “Formación para a implantación de plans e medidas de igualdade en empresas” que aborda normativa, fases (diagnóstico, deseño, implantación, avaliación) e actuacións concretas. Escuela Virtual de Igualdad
- Formación en “Igualdade para empresas” que aborda normativa actual, linguaxe inclusiva, prevención de acoso, conciliación e instrumentos prácticos.
- Formación con perspectiva de xénero no plan formativo da empresa
As accións formativas debería integraren a perspectiva de xénero en todas as fases:
- Identificación de necesidades con enfoque de igualdade
- Deseño de contidos que inclúan igualdade
- Execución e difusión con criterios inclusivos
- Avaliación da eficacia en termos de igualdade
Aquí tes unha estrutura suxestiva de módulos que poderías incluír na formación interna da túa empresa:
|
Módulo |
Contido recomendado |
|
Introdución á igualdade e non discriminación |
Conceptos de sexo, xénero, estereotipos, discriminación directa e indirecta |
|
Normativa e obrigas legais |
Lei 3/2007, RD 901/2020, RD 902/2020, RD 1026/2024, directivas UE |
|
Plan de igualdade |
Fases: diagnóstico, deseño de medidas, negociación, implantación, seguimento |
|
Igualdade retributiva |
Rexistro retributivo, auditoría, criterios obxectivos de valoración |
|
Medidas LGTBI e diversidade sexual |
Definicións, protocolo LGTBI, visibilidade, actuacións preventivas |
|
Prevención de acoso |
Acoso sexual, acoso por razón de sexo, canles de denuncia e actuación |
|
Conciliación e corresponsabilidade |
Dereitos laborais, medidas voluntarias, corresponsabilidade entre xéneros |
|
Linguaxe non sexista e comunicación inclusiva |
Guía de estilo, alternativas de expresión, uso de imaxes e pronomes |
|
Seguimento e avaliación |
Indicadores de impacto, mecanismos de revisión do plan de igualdade |
5.3. Formación específica por perfís
| Colectivo | Formación específica recomendada |
| Dirección e mandos intermedios | Liderado inclusivo, linguaxe non sexista, xestión de equipos diversos |
| RRHH | Procesos igualitarios de selección, promoción e retribución |
| Comité de igualdade / comisión negociadora | Normativa vixente, seguimento e avaliación do plan |
| Toda a plantilla | Cultura da igualdade, prevención de discriminación e acoso |
| Servizos xurídicos ou de prevención | Marco legal e procedementos internos |
5.4. Sensibilización e comunicación interna
A formación debe complementarse con accións de sensibilización e comunicación que promovan valores inclusivos no día a día:
Exempos de accións:
- Campañas internas en datas clave (8M, 28J…)
- Charlas e xornadas temáticas
- Guías e infografías accesibles
- Difusión de boas prácticas
- Inclusión da igualdade na comunicación corporativa
Estas accións contribúen a crear un ambiente organizacional respectuoso, fomentan o compromiso do persoal e visibilizan o compromiso empresarial.
5.5. Apoio institucional e formación subvencionada
Existen diferentes programas públicos que ofrecen formación gratuíta ou subvencionada en materia de igualdade:
- Xunta de Galicia (Igualdade Laboral):
- Cursos para empresas e persoas traballadoras
- Formación especializada en igualdade e prevención do acoso
- Instituto da Muller (Goberno de España):
- Plataforma de formación online
- Materiais autoxestionables e manuais técnicos
- Fundación Estatal para a Formación no Emprego (FUNDAE):
- Bonificación da formación na cotización á Seguridade Social
5.6. Avaliación e seguimento da formación
É recomendable establecer mecanismos de avaliación:
- Recompilación de evidencias de asistencia e aprendizaxe
- Enquisas de satisfacción
- Indicadores de impacto (redución de conflitos, maior diversidade en selección…)
A avaliación serve para mellorar os programas formativos e para cumprir coa obriga de xustificación nas actuacións da empresa en materia de igualdade.
Ferramentas recomendadas:
- Enquisa anónima de percepcións de igualdade
- Rexistro de incidencias e evolución de indicadores
- Informe anual de formación en igualdade, accesible a todo o persoal
5.7. Exemplos de acción formativas adaptadas a sectores específicos
- Formación obrigatoria en igualdade de trato e oportunidades
Modalidade: Curso en liña de 4 horas
Dirixido a: Toda a plantilla
Contidos:
- Conceptos básicos de igualdade, discriminación e acoso
- Linguaxe inclusiva na atención ao público e na comunicación interna
- Coñecemento do protocolo de acoso da empresa
- Igualdade retributiva: identificación de riscos comúns en postos administrativos e técnicos
Metodoloxía: Campus virtual con vídeo-titorías e actividades prácticas
Frequencia recomendada: 1 vez cada 2 anos
- Taller práctico para mandos intermedios: liderado inclusivo
Modalidade: Taller presencial / aula virtual de 3 sesións de 2 horas
Dirixido a: Xefes/as de equipo, coordinadores/as de áreas
Obxectivo: Fomentar unha cultura de xestión baseada na igualdade e no respecto á diversidade
Contidos:
- Xestión de equipos diversos en función de sexo, identidade e conciliación
- Resolución de conflitos sen sesgos
- Coeducación e igualdade en liderado de proxectos
Recursos utilizados: Role playing, debates guiados, estudo de casos do propio sector
- Sesión específica de RRHH: selección e promoción sen sesgos
Modalidade: Curso de 6 horas + guía práctica
Dirixido a: Persoal de recursos humanos e responsables de contratación
Contidos:
- Ferramentas para deseñar ofertas neutras e igualitarias
- Avaliación de CV e entrevistas sen estereotipos
- Aplicación de criterios obxectivos en promoción interna
- Como detectar posibles fendas retributivas no sistema de clasificación
Complemento: Modelos editables de documentos con enfoque de igualdade
- Micropílulas formativas sobre diversidade LGTBI no posto de traballo
Modalidade: Formación continua de 15 minutos / mes
Dirixido a: Toda a plantilla
Temas mensuais:
- Visibilidade LGTBI e linguaxe respectuosa
- Diversidade de familias no ámbito laboral
- Como actuar ante unha situación de acoso
- Boas prácticas no entorno profesional
Ferramentas: Vídeos curtos, cuestionarios gamificados, infografías dinámicas
- Campaña interna de sensibilización
Modalidade: Campaña anual con materiais e actividades
Dirixido a: Toda a organización
Exemplos de accións:
- Difusión de cartelería en zonas comúns (igualdade, conciliación, acoso cero)
- Celebración do 8M, 25N, 28J con eventos internos ou webinarios
- Correos electrónicos e boletíns con frases clave, datos e recursos
- Concurso de ideas: “Suma pola igualdade na túa oficina”
Resumo:
A formación e a sensibilización son ferramentas clave para previr a discriminación, garantir o cumprimento normativo e, sobre todo, transformar a cultura organizativa. Unha empresa formada en igualdade é máis eficiente, moderna, inclusiva e competitiva.