7. Control, Seguimento e Sancións

A Inspección de Traballo e Seguridade Social (ITSS) é o organismo encargado de vixiar que as empresas cumpran coa normativa en materia de igualdade, tanto no ámbito estatal como autonómico.

Funcións principais:

• Supervisar a existencia e validez dos plans de igualdade obrigatorios
• Verificar o contido e actualización do rexistro retributivo
• Comprobar a implantación de protocolos de acoso
• Revisar medidas planificadas para a igualdade LGTBI (RD 1026/2024)
• Actuar fronte a denuncias de discriminación, acoso ou fenda salarial

A inspección pode actuar por:

• Denuncia de persoas traballadoras ou sindicatos
• Campañas planificadas por sectores ou territorios
• Solicitude expresa de outras administracións (subvencións, contratación pública)

As empresas deben establecer mecanismos propios para asegurar o cumprimento e a mellora continua das súas políticas de igualdade:

En empresas con plan de igualdade:

• Comisión de seguimento paritaria
• Informes periódicos de avaliación (mínimo anual)
• Actualización do diagnóstico se cambian as condicións

En empresas con medidas LGTBI:

• Revisión da vixencia e eficacia das medidas planificadas
• Activación e revisión do protocolo ante posibles casos de acoso
• Rexistro de actuacións, formacións e medidas de sensibilización

As infraccións en materia de igualdade están tipificadas na Lei sobre Infraccións e Sancións na orde social (LISOS). Entre as máis frecuentes:

Tamén se consideran infraccións:

• O incumprimento dos prazos de implantación
• Non aplicar o protocolo de acoso
• Incumprir acordos incluídos no plan rexistrado

As sancións poden ir desde os 751 € ata máis de 225.000 €, dependendo da gravidade da infracción:

• Infracción leve: 751 € a 1.500 €
• Infracción grave: 1.501 € a 7.500 €
• Infracción moi grave: 7.501 € ata 225.018 € (Art. 40 LISOS)

Outras consecuencias adicionais:

• Exclusión de procesos de contratación pública (Lei 9/2017, art. 71.1.d)
• Perda de subvencións ou bonificacións
• Prexuízos reputacionais (comunicación pública de sancións)

Para facilitar o cumprimento e evitar sancións, as empresas dispoñen de ferramentas e recursos:

• Instituto da Muller e Secretaría Xeral da Igualdade (Xunta de Galicia): asesoramento técnico, guías, formación.
• Modelo de autodiagnóstico para detectar riscos de incumprimento.
• Checklist normativo
• Programas de mellora voluntaria: elaboración anticipada de plans, protocolos ampliados, etc.

Resumo:

O control e seguimento da igualdade non debe ser visto unicamente como unha obriga legal, senón como unha ferramenta estratéxica para previr conflitos, reducir riscos legais e mellorar a calidade da xestión empresarial. O cumprimento efectivo da normativa, combinado cun enfoque proactivo, converte á empresa nun referente en responsabilidade social e dereitos laborais.

Matriz de Riscos e medidas correctoras en materia de igualdade para empresas: